ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ "ਦਿ ਗ੍ਰੈਂਡਫਾਦਰ ਨਿਊਰੋਨ" ਕਰਵਾਇਆ
ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ
ਐਸਏਐਸ ਨਗਰ, 5 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025: ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਮੋਹਾਲੀ ਨੇ ਅੱਜ ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਦੇ "ਨਿਊਰੋਨ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ" ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਜੀਵਨ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1904 ਨੂੰ ਜਨਮੇ, ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਨਿਊਰੋਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਐਂਸੈਫਲੋਗ੍ਰਾਫੀ (EEG) ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਲਫ਼ਾ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਰੋਲ-ਪਲੇ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸਿੰਘ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦੋ ਉੱਘੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਡਾ. ਕੇ.ਕੇ. ਦੀਪਕ, ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਵਿਭਾਗ, ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ, ਏਮਜ਼ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਡਾ. ਕੇ.ਕੇ. ਤਲਵਾੜ, ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਡਾ. ਕੇ.ਕੇ. ਦੀਪਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਡਾ. ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸੇਵਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡਾ. ਸਿੰਘ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵੈਸਟ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਐਪਰਨ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗਾ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਡਾ. ਦੀਪਕ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾ. ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਹੀਂ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਵੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੁਚੇਤ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਣ" ਕਿਹਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਡਾ. ਅਨੀਤਾ ਮਲਹੋਤਰਾ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ, ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਜੀਐਮਸੀਐਚ-32 ਅਤੇ ਡਾ. ਕਿਰਨ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਪੋਸਟਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਅੰਬੇਦਕਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਭਵਨੀਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਭਵਨੀਤ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਮਾਣਮੱਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਾਦ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਉਭਰਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ, ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਭੂਤਕਾਲ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ, ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਥਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਨਿਮਰਤਾ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੀ।