Health Alert : ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਆ ਸਕਦੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੋ ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਤੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਬਿਊਪਰੋਫ਼ੈਨ (Ibuprofen) ਅਤੇ ਡਾਈਕਲੋਫੇਨੈਕ (Diclofenac) ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
25 ਅਗਸਤ 2025 (ਈਟੀਵੀ ਭਾਰਤ ਹੈਲਥ ਟੀਮ): ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਡਵਿਲ (Advil), ਮੋਟਰਿਨ (Motrin), ਜਾਂ ਅਲੇਵ (Aleve), ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਨ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ ਡਰੱਗਜ਼ (NSAIDs) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਰਨਲ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ (Journal Circulation) ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।
ਖੋਜ ਤੋਂ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ?
ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,00,000 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਲਈ NSAIDs ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ:
NSAIDs ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ 60 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਨਾਕ?
ਸਾਰੇ NSAIDs ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਾਈਕਲੋਫੇਨੈਕ (Diclofenac), ਜੋ ਕਿ ਵੋਲਟਾਰੇਨ (Voltaren) ਅਤੇ ਕੈਟਾਫਲਮ (Cataflam) ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਵਿਕਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (British Heart Foundation) ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਆਈਬਿਊਪਰੋਫ਼ੈਨ (Ibuprofen) ਵੀ ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਈਬਿਊਪਰੋਫ਼ੈਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਲਸਰ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਛੇਦ (perforation) ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਗੁਰਦਿਆਂ (ਕਿਡਨੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ
ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਪ੍ਰੋਕਸਨ (Naproxen), ਜੋ ਕਿ ਅਲੇਵ (Aleve) ਅਤੇ ਨੈਪ੍ਰੋਸਿਨ (Naprosyn) ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਾਕੀ NSAIDs ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕੋ।