ਤਗਮਿਆਂ ਤੋਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਤੱਕ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਥਲੀਟ ਦੀਪਕ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸਾਬੂਆਣਾ ਦਾ 23 ਸਾਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਐਥਲੀਟ ਦੀਪਕ ਕੁਮਾਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਪਲੈਕਸ (ਮਿੰਨੀ ਸਕੱਤਰੇਤ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਦੌੜ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਰੇਹੜੀ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਵੇਚਦੇ ਦੀਪਕ ਦੀ ਰੇਹੜੀ ਉੱਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਮੈਡਲ ਲਟਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੈਡਲ ਕਿਸੇ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਦਾਸਤਾਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਿਆ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਮਕਿਆ ਸੀ ਦੀਪਕ
ਦੀਪਕ ਨੇ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਹੋਈ 56ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਾਸ ਕੰਟਰੀ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਡਰ-20 ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 66ਵੀਂਆਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੀਪਕ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 1,500 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 5,000 ਮੀਟਰ ਦੌੜਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 16 ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ 2022 ਦੌਰਾਨ 5,000 ਮੀਟਰ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੋਹਾਲੀ (2021) ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ (2024) ਦੇ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ "ਖੇਡਾਂ ਵਤਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ" ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਖੇਡ ਰਤਨ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਥ, ਪਰ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅੱਗੇ ਮਜਬੂਰੀ
ਦੀਪਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਰਨਜੀਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਰ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਦੀਪਕ ਰੇਹੜੀ ਲਗਾ ਕੇ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੀਪਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਰੇਹੜੀ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਟੰਗੇ ਹਨ ਮੈਡਲ?
ਦੀਪਕ ਦੀ ਰੇਹੜੀ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਮੈਡਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੀਪਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮੈਡਲ ਰੇਹੜੀ 'ਤੇ ਟੰਗਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੋਈ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।"
ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਤਗਮੇ ਹਨ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਦੀਪਕ ਨੇ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਉਸ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੀ ਮਿਲੀ।
ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਕੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ
ਭਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ, ਪਰ ਦੀਪਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੀਪਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਕ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਰੇਹੜੀ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਤਗਮੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ—ਕੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਡਲਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ, ਲੇਖਕ
bhangoo1164@gmail.com
9815752449
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.