ਟਰੰਪ ਦਾ ਚੀਨ ਦੌਰਾ: ਕਵਾਡ (QUAD) ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ?
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਬਿਊਰੋ
ਬੀਜਿੰਗ 14 ਮਈ, 2026 : ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਚੀਨ ਦੌਰੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਟਰੰਪ ਲਈ ਰੈੱਡ ਕਾਰਪੇਟ (Red Carpet) ਵਿਛਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਗਰੁੱਪ 'G2' (Group of Two) ਦੀ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ G2 ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ (World Trade), ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (Technology) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀ (Strategic Shift) ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ 2025 ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ G2 ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
G2 ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ (Superpowers) ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੱਤਣ ਆ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਥਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ (Competition) ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ (Partner) ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੀਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮਾਹਿਰ ਅਜੇ ਵੀ G2 ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਏਜੰਡਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਧਰੁਵੀ ਦੁਨੀਆ (Multipolar World) ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ "ਮੈਨੇਜਰ" ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ (Regional Influence) ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਵਾਡ (QUAD) ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ (Indo-Pacific Region) ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ (Alliance) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਵਾਡ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ (Relevance) ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਰਣਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- Download Babushahi App
-
-