ਸਮਾਜ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕਲਾ ਬਨਾਮ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੰਦਗੀ
ਲੇਖਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ
ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਕੀ ਰਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ। ਅੱਜ, ਜਿਵੇਂ , ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਧੀਆ ਵੀਡੀਓ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ 'ਸਟਾਰ' ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਿਆਰ (Quality) ਨਾਲੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ (Fame) ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਲਾ ਦਾ ਘਾਣ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਗੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਿਸ਼ਕ-ਪੁਸ਼ਕ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਰਮਾਊ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਆਮ ਘਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਫੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਗੀਤ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਧੀ-ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੰਗੀਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋੜਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਬੜਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਾਇਕ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਨੂੰ 'ਰੱਬ' ਵਾਂਗ ਪੂਜਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਨ੍ਹੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ 'ਭਗਤ' ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਾਮੇਡੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ ਜਾਂ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ (double meaning) ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਣਾ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਣਾ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਘੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ, ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ, ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਖਸੂਸਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਹਨ —ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵਰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਵਿੱਚ ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਗਾਇਕ 'ਕਲਾ' ਲਈ ਨਹੀਂ, 'ਵਾਇਰਲ' ਹੋਣ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਓਨੇ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਊਜ਼ (Views) ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ 'ਨੈਗੇਟਿਵ ਪਬਲੀਸਿਟੀ' ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਦਨਾਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਹੈ, ਪਰ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਟੈਂਟ ਲਈ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅਜ਼ (Shows) ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਗੰਦਗੀ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ 'ਅਨਫਾਲੋ' (Unfollow) ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ 'ਸਟੇਟ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ' ਬਣਾਵੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੀਤ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
: ਸੰਗੀਤ ਰੂਹ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਹੀਰੋ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਫੜ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Adv jasvinder Singh chahal
jasschahal7200@gmail.com
Mobile 8591040001
.jpg)
-
ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ , writer
ashokbti34@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.