ਭਾਖੜਾ ਦੇ 21 ਫੁੱਟ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ਵਰਦਾਨ: ਭੂਜਲ ਰੀਚਾਰਜ ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ PAC ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ /ਲੁਧਿਆਣਾ 11 ਜੂਨ 2026
ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 21 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬੋਰਡ (BBMB) ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਭਾਈਵਾਲ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਦੁਰਲੱਭ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗਰਮੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਵਾਈ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਜਲ ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਸੰਕਟਕਾਲੀਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਹੇੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2023 ਅਤੇ ਫਿਰ 2025 ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਲੋਕ-ਹਿੱਤ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਬਲਿਕ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (PAC) ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਤੇ ਡਰੇਨੇਜ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਤਿੰਨ-ਨੁਕਾਤੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ:
1. ਨਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਉਪਲਬਧ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਣੀ ਤੁਰੰਤ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੜਬੜਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਜਗ੍ਹਾ (ਫਲੱਡ ਕੁਸ਼ਨ) ਵੀ ਬਣੇਗੀ।
2. ਯੋਗ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰੇਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭੂਜਲ ਰੀਚਾਰਜ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਜੂਨ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭੂਜਲ ਰੀਚਾਰਜ ਲਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭੂਜਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰੇਨ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਹਿਰੀ ਅਤੇ ਡਰੇਨੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਭੂਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੋਟੀ ਰੇਤਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੀਚਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਰੀਚਾਰਜ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਭੂਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ 'ਲਾਈਵ ਰਿਹਰਸਲ' ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੰਨ੍ਹ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਮੀਆਂ ਮਾਨਸੂਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤਾ ਅੱਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਚੈਨਲ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਹੈ।
PAC ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਰੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਨਸੂਨ-ਪੂਰਵ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰੇਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕੋ ਕਦਮ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਭੂਜਲ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮੌਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮੌਕਾ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਨਹਿਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ।
PAC ਨੇ ਅੱਜ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
- Download Babushahi App
-
-
