ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿਰੁੱਧ ਜੁਟਣਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ! ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ ਵਿਖੇ 'ਬਿਆਸ ਬੇੜਾ ਯਾਤਰਾ' ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ...!
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ /ਲੁਧਿਆਣਾ
ਹਰੀਕੇ ਵੈਟਲੈਂਡ (ਤਰਨਤਾਰਨ) 1 ਫਰਵਰੀ 2026 - ਵਿਸ਼ਵ ਜਲਗਾਹ ਦਿਵਸ (World Wetlands Day) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ 2 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹਰੀਕੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਿਖੇ 'ਬਿਆਸ ਬੇੜਾ ਯਾਤਰਾ' ਦਾ ਚੌਥਾ ਸੰਸਕਰਣ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭੂਮਿਤ੍ਰਾ, ਪਹਿਲ ਅਤੇ ਪੀ.ਏ.ਸੀ. ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਰਿਆਈ ਪਰਿਸਥਿਤਿਕੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਰ: ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਫਰਕ
ਹਰੀਕੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਦਰਿਆ ਵਰਗੇ ਨਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਾਣੀ ਸਤਲੁਜ ਨੂੰ 'ਕਾਲਾ' ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਿਆਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ 'ਹਰਾ' ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਉਭਾਰੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਨਹਿਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ 'ਤੇ ਮਾਹਰ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰੈਣ-ਬਸੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ-ਨਿਰੀਖਣ (Bird Watching) ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਨਵਦੀਪ ਸੂਦ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਗੇ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰੰਗ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੰਗ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਕਲਾਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ: ਮੰਡੈਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ (ਢਾਡੀ ਜਥਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੁਨੈਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਸ਼ਤੀ ਵੱਲੋਂ ਰੁਦਰ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਕੁੰਭਕੋਣਮ ਵੱਲੋਂ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਧ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।