ਸੂਰਜੁ ਏਕੋ ਰੁਤਿ ਅਨੇਕ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਕੇ ਕੇਤੇ ਵੇਸ ॥
21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਛੋਟਾ ਦਿਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਦਿਨ
- ਧਰਤੀ ਵੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਦੋਹਰੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰ ਟੇਢੀ-ਟੇਢੀ
- ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ 1,07,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧੁਰੇ ਦੁਆਲੇ 1,670 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 16 ਜੂਨ, 2026:-ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਪੰਕਤੀ ਹੈ ‘ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਉ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਾ ॥’ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਵਿਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੁਲਾਈ (ਧੁਰੇ) ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਗਤੀ ਲਗਭਗ 1,670 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ, 27.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਅਤੇ 0.46 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (464 ਮੀਟਰ) ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਹੈ।
ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਗਤੀ ਲਗਭਗ 1,07,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ, 1,786 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਅਤੇ 29.78 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਹੈ।
ਇਹ ਗਤੀ ਹੀ ਸਾਡੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੁਝ ਹੋਰ...
21 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਖੇਡ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਲੇ ਗਰਮ ਕੰਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰਜਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ: 21 ਜੂਨ ‘ਸਿਆਲ ਦੀ ਸਿਖਰ’ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦਿਹਾੜੀ!
21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਸਾਲ 2026 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦਿਨ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਦਿਹਾੜੀ, ਲੰਮੀ ਰਾਤ, ਏਹੀ ਹੈ ਸਿਆਲ ਦੀ ਬਾਤ!
ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਕਾਰਨ: ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ‘ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਸਟਿਸ’ (Winter Solstice) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿਆਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ, ਮਾਓਰੀ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ‘ਮਾਤਾਰਿਕੀ’ (Matariki) ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਮਾਤਾਰਿਕੀ ਦਿਵਸ 10 ਜੁਲਾਈ (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਧੁਰੇ ’ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਟੇਢੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ (ਜਿੱਥੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੈ) ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਔਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸਿਰਫ਼ 9 ਘੰਟੇ ਅਤੇ 38 ਮਿੰਟ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਹੇਗੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? 21 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੰਮੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। 21 ਦਸੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ‘ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਿਨ’ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ: ਲੰਮਾ ਦਿਨ, ਧੁੱਪ ਕਰਾਰੀ, ਗਰਮੀ ਦੀ ਹੈ ਵੱਟ ਕੱਢ ਤਿਆਰੀ!
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, 21 ਜੂਨ ਦਾ ਦਿਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਰਹੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਾਸੀ ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਦਿਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਉਸ ਦਿਨ ਹੰਢਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ‘ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ (ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਹੈ) ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 13 ਘੰਟੇ ਅਤੇ 58 ਮਿੰਟ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਛੋਟੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦਿਨ’ 21 ਦਸੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਬਦੀਲੀ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਛੋਟਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੰਮਾ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੰਗ ਹੈ।