ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 'ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਮੋਰਚਾ' ਦਾ ਆਗਾਜ਼; PAC ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਮੋਰਚਾ
ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 'ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਢਾਲ' ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ; ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਲੁਧਿਆਣਾ: 15 ਫਰਵਰੀ 2026- ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕੰਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਬਲਿਕ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (PAC) ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਨੇ 'ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਮੋਰਚਾ' ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਹਾੜੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਉਸਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਲਹਿਰ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
PAC ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਟਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ (Biodiversity) ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ 100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ 'ਪੰਜਾਬ ਲੈਂਡ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਐਕਟ' (PLPA) ਤਹਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। PAC ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲੀਆ ਨੀਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। "ਅਸੀਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਖਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਢਾਲ ਨੂੰ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ।"
ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ NGT ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਂ ਉਸਾਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੋਰਚਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ। ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ, ਮਾਹਿਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।