ਪੰਜਾਬ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਸ਼ੁਰੂ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਰਮਾ
ਬਠਿੰਡਾ, 24 ਫਰਵਰੀ, 2026: ਪੰਜਾਬ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਐਟੋਮਿਕ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਫਾਰ ਐਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ "ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਐਂਡ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਜ਼" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਸ਼ ਧੀਮਾਨ, ਆਈਏਐਸ, ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਐਨਐਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ.ਕੇ. ਮਨਚੰਦਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਸਵਾਗਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪ੍ਰੋ. ਅੰਜਨਾ ਮੁੰਸ਼ੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ), ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨੈੱਟ-ਜ਼ੀਰੋ ਉਤਸਰਜਨਾਂ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਪੋਰਟਫੋਲਿਓ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸਤੰਭ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ, ਪ੍ਰੋ. ਸਮੀਰ ਦੁਰਾਨੀ,ਨੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਵੀਨੀਕਰਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬੇਸਲੋਡ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਵੀ.ਕੇ. ਮਨਚੰਦਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰਿਐਕਟਰ ਕਾਰਗਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਅਧੀਨ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਵਾਯੂ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਵੀਨੀਕਰਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਧੇਯਕ–2025 ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖਾਦ ਸੰਰੱਖਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਧੀਮਾਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ “ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ” ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸੀਯੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ, ਪ੍ਰੋ. ਰਾਘਵੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਖਣਿਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਥੋਰੀਅਮ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਖਣਿਜ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁ-ਵਿਧਾਗੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਸੀਯੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਡਾ ਵਿਜੇ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਧੰਨਵਾਦ ਮਤੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਖਣਿਜ ਖੋਜ, ਟਿਕਾਊ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕਚਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਉੱਨਤ ਰਿਐਕਟਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮੈਡਿਸਿਨ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ‘ਤੇ ਹੈ।
Click to Follow Babushahi Facebook page →