ਕੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੀ ਸਸਤਾ? ਸਾਵਧਾਨ! 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਬਚਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਨਿਯਮ
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 31 ਮਾਰਚ 2026:- ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਜਟ ਅਤੇ ਬਚਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀਵੀ-ਸੇਵਰ (KiwiSaver) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ (Minimum Wage) ਤੱਕ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਬੈਲੇਂਸ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣਗੇ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਾਧੂ ਰਾਹਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲਈ ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਬਦਲਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਾਧੂ ਬਦਲਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਬੈਲੇਂਸ, ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਬਚਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜਾਣਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ:
ਕੀਵੀ-ਸੇਵਰ (KiwiSaver) ਯੋਗਦਾਨ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ, ਕੀਵੀ-ਸੇਵਰ ਲਈ ਡਿਫੌਲਟ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਦਰ ਮਾਲਕ (Employer) ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 3.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਕਟੌਤੀ (Reduction) ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀਵੀ-ਸੇਵਰ 16-17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗਦਾਨ (Employer Contributions) ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਬੈਨੀਫਿਟ (Benefit) ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਬੈਨੀਫਿਟ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 3.11 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ। 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ‘ਜੌਬ-ਸੀਕਰ’ (Job Seeker) ਟੈਕਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 361.32 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 372.55 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਿੰਗਲ ਪੇਰੈਂਟ ਸਪੋਰਟ 505.80 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 521.52 ਡਾਲਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੁਪਰ ਐਨੂਏਸ਼ਨ (Super rates) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸੁਪਰ ਦੀ ਦਰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ 1076 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 1110.30 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪੰਦਰਵਾੜਾ (Fortnight) ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ (Minimum wage) ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਦੀ ਦਰ 23.50 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 23.95 ਡਾਲਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਟਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ (Starting-Out) ਮਿਨੀਮਮ ਵੇਜ 19.16 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। AEWV ਵੀਜ਼ਾ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਐਕਰੀਡਿਟਡ ਐਂਪਲਾਇਰ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ (AEWV) ’ਤੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਤਨਖਾਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ।
ਨਵੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ: 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਰ ਦਿਖਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਨ-ਵਰਕ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (In-work tax credit) 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ, ‘ਵਰਕਿੰਗ ਫਾਰ ਫੈਮਿਲੀਜ਼’ ਸਕੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਨ-ਵਰਕ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ $50 ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ACC ਅਰਨਰਜ਼ ਲੈਵੀ (ACC earner’s levy) 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਨਖਾਹ ’ਤੇ ACC ਲੈਵੀ 1.67 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 1.75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੋਲਰ (Residential solar) ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਛੋਟ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਸੋਲਰ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਿਜਲੀ ਜੋ ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।
ਬੈਸਟ-ਸਟਾਰਟ (BestStart) ਭੁਗਤਾਨ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੈਸਟ-ਸਟਾਰਟ ਭੁਗਤਾਨ ਤਾਂ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। 77 ਡਾਲਰ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਭੁਗਤਾਨ ਉਦੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ 79,000 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਟੈਰਿਫ (Low-user tariff) ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਸਰਕਾਰ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੱਟ-ਫਿਕਸਡ ਚਾਰਜ 1.80 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ (ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 1.50 ਡਾਲਰ ਸੀ)। ਇਹ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿੱਲ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਈਨ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਬਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਨੋਮੈਡਸ (Digital Nomads) ਲਈ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ (ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਥੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ)।
ਓਪਨ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ (Open Work Visa) ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ (20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ) ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਓਪਨ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸ਼੍ਰੇਣੀ 1 (ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ): ਪਾਰਟਨਰ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਸਟੱਡੀ ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਧਾਰਕ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ (Self-employment) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ 2 (ਸਿਰਫ਼ ਰੁਜ਼ਗਾਰ): ਵਰਕਿੰਗ ਹੋਲੀਡੇਅ ਵੀਜ਼ਾ (Working Holiday Visa) ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਵੀਜ਼ਾ ਧਾਰਕ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।