ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਪੈਸਿਵ ਯੂਥੇਨੇਸੀਆ' ਕੇਸ: 13 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇੱਛਾ ਮੌਤ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 24 ਮਾਰਚ 2026 : ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 13 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ 31 ਸਾਲਾ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (AIIMS) ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਰੀਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ (Supreme Court) ਵੱਲੋਂ 'ਪੈਸਿਵ ਯੂਥੇਨੇਸੀਆ' (Passive Euthanasia) ਯਾਨੀ ਕਿ ਇੱਛਾ ਮੌਤ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 11 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਏ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਏ।
ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੇ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੈਕ (B.Tech) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਚੌਥੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇ। ਪਿਛਲੇ 13 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਨਕਲੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪੋਰਟ (Life Support) ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸਹਿ ਦਰਦ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਮੁਕਤੀ (Death with Dignity) ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਏਮਜ਼ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਡਾ. ਸੀਮਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਬਣੇਗਾ ਜੋ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਮਾ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ।
Click to Follow Babushahi Facebook Page →