ਕਿੰਨਾ ਤੇਲ ਬਾਕੀ ਹੈ?
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹਨ ਸਮਝੌਤੇ
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 10 ਮਾਰਚ, 2026:-ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਾਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਲੱਗਣ ਦਾ ਡਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਹੀਲਾ ਵਸੀਲਾ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈਣਗੇ ਪਰ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਛੂ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਮਾਹਿਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਆਓ ਜਾਣੀਏ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ: ਕੀ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਕਾਫੀ ਭੰਡਾਰ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ (MBIE) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 1 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 49 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪੈਟਰੋਲ, 54 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ 50 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਟਾਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ
ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ‘ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਓਟਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮੂਰਤ ਉਂਗੋਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਸਡਨ ਪੁਆਇੰਟ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੇ 2022 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਵੈਸਟਪੈਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੈਲੀ ਇਕਹੋਲਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਪੈਣਗੇ:
ਆਮ ਜਨਤਾ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ (Work from home) ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕੇ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ: ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਡੀਜ਼ਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਤੱਕ ਸਾਮਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ: ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ’ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਊਲ ਪਲਾਨ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
M295 ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਲਹਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ:
ਬਰਤਾਨੀਆ (Great Britain): 8–10 ਮਾਰਚ, 2026 ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੂਕੇ ਕੋਲ ਫਾਸਿਲ ਗੈਸ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ—ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਦੀ ਸਪਲਾਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾਰਵੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਐਲ.ਐਨ.ਜੀ. (LNG) ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ (Pacific Island Nations): ਫਿਜੀ, ਵੈਨੂਆਟੂ ਅਤੇ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਪ ਸੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਕੇ ਪਛਾੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੇ ਮਾਲ ਯੂਰਪ ਵਰਗੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਚੱਕਰ ਹੈ:
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ: ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ: ਕਿਉਂਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ’ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਸਰਚਾਰਜ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ (Aviation): ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਥਿਤੀ (ਮਾਰਚ 2026)
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ:
ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ (Strategic Reserves): ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕੋਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 28 ਤੋਂ 32 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ ਸਪਲਾਈ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੀ ਘਾਟ: 2022 ਵਿੱਚ ਮਾਰਸਡਨ ਪੁਆਇੰਟ (Marsden Point) ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੁਣ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧਾ ਤਿਆਰ ਤੇਲ (Refined 6uel) ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਸਪਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖੁਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਗਤ: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਿਰੇ ’ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਸਰਚਾਰਜ (3onflict Surcharges) ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
Click to Follow Babushahi Facebook page →