ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 3 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਰਿਹਾਅ, ਪੜ੍ਹੋ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀ ਕੀ ਬੋਲਿਆ?
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਬਿਊਰੋ
ਅਟਾਰੀ ਬਾਰਡਰ/ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 29 ਨਵੰਬਰ, 2025: ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਤਿੰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (Pakistan) ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ (Mohammad Iqbal) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸੀ। ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਟਾਰੀ ਬਾਰਡਰ (Attari Border) 'ਤੇ ਵਤਨ ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਂ ਇਕਬਾਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਛਲਕ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਈਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਦੱਸਿਆ।
18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੈਰੋਇਨ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਫਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ (NDPS Act) ਤਹਿਤ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਲਚ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜਵਾਨੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
"ਪਤਨੀ ਵੀ ਛੱਡ ਗਈ, ਲਾਲਚ ਨੇ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ"
ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ (Rajasthan) ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟਿਆ। ਉਸਨੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਛਤਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿ ਰੇਂਜਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧਿਕਾਰੀ (Protocol Officer) ਅਰੁਣ ਮਾਹਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ (Delhi Police) ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਕਸਟਮ (Customs) ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ (Immigration) ਦੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀਐਸਐਫ (BSF) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੇਂਜਰਾਂ (Pakistan Rangers) ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।